{"id":585,"date":"2011-06-09T19:34:34","date_gmt":"2011-06-09T18:34:34","guid":{"rendered":"http:\/\/www.satg.pl\/wordpress\/?p=585"},"modified":"2011-06-09T19:34:34","modified_gmt":"2011-06-09T18:34:34","slug":"panstwowy-instytut-geologiczny-oddzial-swietokrzyski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/panstwowy-instytut-geologiczny-oddzial-swietokrzyski\/","title":{"rendered":"\u015awi\u0119tog\u00f3ry"},"content":{"rendered":"<h3><strong>G\u00f3ry \u015awi\u0119tokrzyskie. Z dziej\u00f3w nazwy<\/strong><\/h3>\n<p>artyku\u0142\u00a0 Jerzego G\u0105gola <span style=\"color: #008000;\">(ze strony PIG Kielce)<\/span><\/p>\n<p><em><span style=\"color: #993300;\">I mnie mi\u0142e G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich knieje<br \/>\nNa kt\u00f3rych wiecznie list si\u0119 zielenieje,<br \/>\nA z mi\u0119dzy inszych wy\u017csza pi\u0119knym brakiem<br \/>\nZbawiennym Pa\u0144skim uczczona jest znakiem.<\/span><\/em><\/p>\n<p>Powy\u017cszy cytat pochodzi z  wiersza Wespazjana Kochowskiego (zbi\u00f3r \u201eNiepr\u00f3\u017cnuj\u0105ce pr\u00f3\u017cnowanie\u2026\u201d,  1674). Poeta urodzi\u0142 si\u0119 i mieszka\u0142 w nieistniej\u0105cym ju\u017c dzi\u015b Gaju ko\u0142o  Wa\u015bniowa, sk\u0105d rozci\u0105ga si\u0119 pi\u0119kny widok na \u015awi\u0119ty Krzy\u017c (\u0141ysiec, \u0141ys\u0105  G\u00f3r\u0119). Ten wiersz to najstarsze znane autorowi u\u017cycie nazwy G\u00f3ry  \u015awi\u0119tokrzyskie. Chodzi o liczb\u0119 mnog\u0105, bo nazwa szczytu Mons S. Crucis,  Mons Calvus, lub Mons Lysecius, u\u017cywana by\u0142a oczywi\u015bcie ju\u017c wcze\u015bniej. Przez nast\u0119pne 200 lat nazwy  G\u00f3ry \u015awi\u0119tokrzyskie nie by\u0142o praktycznie w literaturze naukowej i na  mapach. Nazwa ta nigdy nie podoba\u0142a si\u0119 geografom. Chodzi o cz\u0142on  \u201eg\u00f3ry\u201d. <em><span style=\"color: #993300;\">Okre\u015blenie \u201eg\u00f3ry\u201d wi\u0105\u017ce si\u0119 w tym  przypadku ze struktur\u0105 geologiczn\u0105, a nie z krajobrazem, poniewa\u017c ani  wysoko\u015bci wzgl\u0119dne, ani bezwzgl\u0119dne nie odpowiadaj\u0105 poj\u0119ciu g\u00f3r, z  wyj\u0105tkiem cz\u0119\u015bci g\u0142\u00f3wnego Pasma \u015awi\u0119tokrzyskiego (\u0141ysog\u00f3r), kt\u00f3re mo\u017cna  zaliczy\u0107 do g\u00f3r niskich<\/span><\/em> \u2013 pisa\u0142 J. Kondracki (1994).<\/p>\n<p>Dzi\u015b \u0141ysog\u00f3rami nazywamy  najwy\u017csze pasmo G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich, rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 od \u015awi\u0119tej  Katarzyny do Nowej S\u0142upi. Delimitacja obszaru G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich nie  jest jednolita. Inne zdanie maj\u0105 geolodzy, inne geografowie. Dawniej  poj\u0119cia \u0141ysog\u00f3r i G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich stosowano wymiennie, z wyra\u017an\u0105  preferencj\u0105 nazwy \u0141ysog\u00f3ry.<\/p>\n<p><span style=\"color: #993300;\"><span style=\"color: #000000;\">ca\u0142y artyku\u0142: <a title=\"G.\u015a.\" href=\"http:\/\/geoportal.pgi.gov.pl\/portal\/page\/portal\/pgi-os\/wiedza\/dzieje%20nazwy\">wchodz\u0119<\/a><\/span><br \/>\n<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f3ry \u015awi\u0119tokrzyskie. Z dziej\u00f3w nazwy artyku\u0142\u00a0 Jerzego G\u0105gola (ze strony PIG Kielce) I mnie mi\u0142e G\u00f3r \u015awi\u0119tokrzyskich knieje Na kt\u00f3rych wiecznie list si\u0119 zielenieje, A z mi\u0119dzy inszych wy\u017csza pi\u0119knym brakiem Zbawiennym Pa\u0144skim uczczona jest znakiem. Powy\u017cszy cytat pochodzi z wiersza Wespazjana Kochowskiego (zbi\u00f3r \u201eNiepr\u00f3\u017cnuj\u0105ce pr\u00f3\u017cnowanie\u2026\u201d, 1674). Poeta urodzi\u0142 si\u0119\u2026<\/p>\n<p class=\"continue-reading-button\"> <a class=\"continue-reading-link\" href=\"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/panstwowy-instytut-geologiczny-oddzial-swietokrzyski\/\">Czytaj dalej<i class=\"crycon-right-dir\"><\/i><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[9,10],"tags":[17,38,44],"class_list":["post-585","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-swietogory","category-swietokrzyskie","tag-ciekawostka","tag-swietogory","tag-z-regionu"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p7jPbe-9r","jetpack-related-posts":[{"id":12204,"url":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/12204\/","url_meta":{"origin":585,"position":0},"title":"Gie\u0142da Minera\u0142\u00f3w &#8211; to ju\u017c dzi\u015b","author":"Garapozales","date":"2016-02-27","format":false,"excerpt":"Od dzi\u015b do jutra w Centrum Kultury w Kielcach (Plac Moniuszki 2b) trwa 58 Gie\u0142da Minera\u0142\u00f3w zorganizowana przez \u015awi\u0119tokrzyskie Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk Geologicznych. Opr\u00f3cz pi\u0119kna z ca\u0142ego \u015bwiata zamkni\u0119tego w twardych ska\u0142ach i minera\u0142ach mo\u017cna podziwia\u0107 wyroby jubilerskie. A jest na co popatrze\u0107. My te\u017c zapraszamy. Poni\u017cej kilka uj\u0119\u0107 z\u2026","rel":"","context":"W \u201eBez kategorii&quot;","block_context":{"text":"Bez kategorii","link":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/category\/bez-kategorii\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/09_GieldaMineralow_2016_MBD.jpg?fit=1066%2C810&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/09_GieldaMineralow_2016_MBD.jpg?fit=1066%2C810&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/09_GieldaMineralow_2016_MBD.jpg?fit=1066%2C810&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/09_GieldaMineralow_2016_MBD.jpg?fit=1066%2C810&ssl=1&resize=700%2C400 2x, https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/09_GieldaMineralow_2016_MBD.jpg?fit=1066%2C810&ssl=1&resize=1050%2C600 3x"},"classes":[]},{"id":22204,"url":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/na-wladyslawa-u-wladyslawa\/","url_meta":{"origin":585,"position":1},"title":"Na W\u0142adys\u0142awa u W\u0142adys\u0142awa","author":"Garapozales","date":"2024-06-30","format":false,"excerpt":"Kolejne, ju\u017c 9-e spotkanie przyjaci\u00f3\u0142 z TG na cmentarzu w Tumlinie, przy grobie ,,Dziadka\" W\u0142adka Kamusi\u0144skiego, z okazji imienin W\u0142adys\u0142awa.","rel":"","context":"W \u201eBez kategorii&quot;","block_context":{"text":"Bez kategorii","link":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/category\/bez-kategorii\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Messenger_creation_a3893e11-7b46-4946-a421-cd5d3275392f-300x226.jpeg?resize=350%2C200&ssl=1","width":350,"height":200},"classes":[]},{"id":1063,"url":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/gory-swietokrzyskie-w-pigulce\/","url_meta":{"origin":585,"position":2},"title":"G\u00f3ry \u015awi\u0119tokrzyskie w pigu\u0142ce","author":"Garapozales","date":"2012-02-09","format":false,"excerpt":"Pa\u0144stwowy Instytut Geologiczny - Oddzia\u0142 \u015awi\u0119tokrzyski. G\u00f3ry \u015awi\u0119tokrzyskie w PIG-u\u0142ce - strona z zasob\u00f3w PIG - Oddzia\u0142 \u015awi\u0119tokrzyski \u00a0 G\u00f3ry \u015awi\u0119tokrzyskie s\u0105 obszarem wyj\u0105tkowym w skali europejskiej. Na niewielkiej powierzchni obecne s\u0105 tutaj ska\u0142y i skamienia\u0142o\u015bci wszystkich okres\u00f3w dziej\u00f3w Ziemi, pocz\u0105wszy od ska\u0142 kambryjskich z pocz\u0105tk\u00f3w ery paleozoicznej, a na\u2026","rel":"","context":"W \u201e\u015awi\u0119tog\u00f3ry&quot;","block_context":{"text":"\u015awi\u0119tog\u00f3ry","link":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/category\/swietogory\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/t%C5%82o_FB_1.jpg?fit=851%2C315&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/t%C5%82o_FB_1.jpg?fit=851%2C315&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/t%C5%82o_FB_1.jpg?fit=851%2C315&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/t%C5%82o_FB_1.jpg?fit=851%2C315&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":20290,"url":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/lxii-gielda-mineralow\/","url_meta":{"origin":585,"position":3},"title":"LXII Gie\u0142da Minera\u0142\u00f3w","author":"Garapozales","date":"2018-02-02","format":false,"excerpt":"\u015awi\u0119tokrzyskie Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk Geologicznych zaprasza na 62 Gie\u0142d\u0119 Minera\u0142\u00f3w, kt\u00f3ra odb\u0119dzie si\u0119\u00a0 w Kieleckim Centrum Kultury 24 i 25 lutego 2018.","rel":"","context":"W \u201eKielce&quot;","block_context":{"text":"Kielce","link":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/category\/kielce\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/PLAKAT.jpg?fit=868%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/PLAKAT.jpg?fit=868%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/PLAKAT.jpg?fit=868%2C1200&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2018\/02\/PLAKAT.jpg?fit=868%2C1200&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":12179,"url":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/lviii-gielda-mineralow\/","url_meta":{"origin":585,"position":4},"title":"LVIII Gie\u0142da Minera\u0142\u00f3w","author":"Garapozales","date":"2016-02-14","format":false,"excerpt":"LVIII Gielda Mineralow \u015awi\u0119tokrzyskie Towarzystwo Przyjaci\u00f3\u0142 Nauk Geologicznych zaprasza na 58 Gie\u0142d\u0119 Minera\u0142\u00f3w, kt\u00f3ra odb\u0119dzie si\u0119 w dniach 27-28 lutego 2016 roku w Centrum Kultury (Plac Moniuszki 2b).","rel":"","context":"W \u201eBez kategorii&quot;","block_context":{"text":"Bez kategorii","link":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/category\/bez-kategorii\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/2016-58-Gie-da-minera-%CB%87w-Kielce.jpg?fit=846%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/2016-58-Gie-da-minera-%CB%87w-Kielce.jpg?fit=846%2C1200&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/2016-58-Gie-da-minera-%CB%87w-Kielce.jpg?fit=846%2C1200&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2016\/02\/2016-58-Gie-da-minera-%CB%87w-Kielce.jpg?fit=846%2C1200&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]},{"id":528,"url":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/swietogory\/","url_meta":{"origin":585,"position":5},"title":"\u015awi\u0119tog\u00f3ry i Stefan \u017beromski","author":"Garapozales","date":"2011-04-11","format":false,"excerpt":"Stefan \u017beromski i geologia Artyku\u0142: Jerzy G\u0105gol, Gertruda Herman Znawcy dziej\u00f3w ziemi, co jak niedosi\u0119g\u0142e krety bobruj\u0105 po warstwicach skorupy, lataj\u0105 niczym ptaki po l\u0105dach i morzach przeddziej\u00f3w, a skacz\u0105 po tysi\u0105coleciach chy\u017co i pewnie, wmawiaj\u0105 we mnie, \u017ce zburzyszcze na szczycie \u0141ysicy, os\u0119dzia\u0142e od mch\u00f3w, utkane paproci\u0105 i kwieciem,\u2026","rel":"","context":"W \u201e\u015awi\u0119tog\u00f3ry&quot;","block_context":{"text":"\u015awi\u0119tog\u00f3ry","link":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/archiwa\/category\/swietogory\/"},"img":{"alt_text":"","src":"https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/zeromski01.jpg?fit=722%2C1000&ssl=1&resize=350%2C200","width":350,"height":200,"srcset":"https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/zeromski01.jpg?fit=722%2C1000&ssl=1&resize=350%2C200 1x, https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/zeromski01.jpg?fit=722%2C1000&ssl=1&resize=525%2C300 1.5x, https:\/\/i0.wp.com\/satg.pl\/geolog\/wp-content\/uploads\/2011\/04\/zeromski01.jpg?fit=722%2C1000&ssl=1&resize=700%2C400 2x"},"classes":[]}],"jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=585"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/585\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18456,"href":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/585\/revisions\/18456"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/satg.pl\/geolog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}